Instytut Pamięci Narodowej w Opolu

Następny

Powrót

pauza

ks. Jerzy Popiełuszko (14 września 1947 – 19 października 1984)

19 października 1984 r., ks. Jerzy Popiełuszko, kapelan „Solidarności” i duszpasterz ludzi pracy, został porwany i zamordowany przez funkcjonariuszy IV Departamentu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Pogrzeb męczennika był wielką narodową i religijną manifestacją antyrządową: 3 listopada 1984 r. w kościele pw. św. Stanisława Kostki na warszawskim Żoliborzu, w parafii, w której pełnił przed śmiercią posługę duszpasterską, zgromadziło się ponad 600 tys. wiernych oraz prawie tysiąc kapłanów. Ks. Jerzy Popiełuszko został beatyfikowany 6 czerwca 2010 r.

Narodowy Dzień Pamięci Duchownych Niezłomnych

Jest to święto państwowe, ustanowione przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej 4 października 2018 r. w hołdzie „bohaterom, niezłomnym obrońcom wiary i niepodległej Polski” – jak podkreśla ustawa (Dz.U. z 2018, poz. 2156). Tego dnia oddajemy cześć wszystkim osobom duchownym żyjącym w różnych epokach, które poświęciły życie Bogu i ojczyźnie. Na datę ich upamiętnienia wybrano dzień, kiedy w 1984 roku funkcjonariusze Służby Bezpieczeństwa uprowadzili ks. Jerzego Popiełuszkę, którego później okrutnie torturowali i zamordowali. 

►  Portale IPN

przystanekhistoria.pl: 

• Jerzy Popiełuszko
• Kościół

► Teksty, m.in.:

• Ewelina Ślązak, Narodowy Dzień Pamięci Duchownych Niezłomnych
• Katarzyna Jóźwik, Ksiądz Jerzy Popiełuszko i dziennikarze zachodni
• Włodzimierz Suleja, Męczennik
• Bożena Witowicz, Pogrzeb księdza Jerzego Popiełuszki
• ks. Antonii Poniński, Katarzyna Maniewska, Zdawało się im, że go unicestwili…
• Milena Kindziuk, Bez światłocienia. Dom Popiełuszków

► Katalogi Biura Lustracyjnego IPN

• ks. Jerzy Popiełuszko i jego oprawcy w katalogach Biura Lustracyjnego IPN

►Podcasty:

• Dlaczego komuniści bali się księdza Jerzego? Odc. 19 podcastu z serii „Ekspres czytelniczy IPN” – 30 września 2024

► Wideocasty

• #10 BŁOGOSŁAWIONY KSIĄDZ JERZY POPIEŁUSZKO #PRZYSTANEK_HISTORIA

► IPNtv

• [PLAYLISTA] błogosławiony ks. Jerzy Popiełuszko
• [PLAYLISTA] IPNtv Konferencje: Reminiscencje śmierci ks. Jerzego Popiełuszki [konferencja naukowa]
• [Z ARCHIWUM IPN] Fragment procesu zabójców ks. Jerzego Popiełuszki
• Ekspertyza. Dowody zbrodni na księdzu Popiełuszce
• FILM IPN „Dziewięciu. Wierność aż do końca”

• Mordy polityczne w PRL – Historia dla Ciebie odc. 39
• The Man who Inspired Millions 
• [WYKŁAD] Mordy polityczne w ostatniej dekadzie PRL. Przejaw siły czy słabości systemu?
• IPNtv „Z filmoteki bezpieki” odc. 71 – Zabójstwo ks. Jerzego Popiełuszki
• [DYSKUSJA] Jak zginął ksiądz Jerzy?
• Sprawa ks. Jerzego Popiełuszki w dokumentach wywiadu MSW PRL – Tajemnice bezpieki 

► Wydawnictwo IPN 

•  Grzegorz Szczecina, Historyczno-patriotyczne rodowody misji ks. Jerzego Popiełuszki, Warszawa 2024
• Jakub Gołębiewski, Ksiądz Jerzy Popiełuszko. Historia życia, Warszawa 2024 

• Aparat represji wobec księdza Jerzego Popiełuszki, t. 4. Sprawa ks. Jerzego Popiełuszki w dokumentach Ministerstwa Bezpieczeństwa Państwowego Niemieckiej Republiki Demokratycznej, wstęp, wybór i opracowanie Franciszek Dąbrowski, Warszawa 2024
• Aparat represji wobec księdza Jerzego Popiełuszki, t. 3. Sprawa ks. Jerzego Popiełuszki w dokumentach wywiadu MSW, wybór, wstęp i opracowanie Witold Bagieński, Warszawa 2023
• Aparat represji wobec księdza Jerzego Popiełuszki 1982–1984, t. 2, Śledztwo w sprawie uprowadzenia i zabójstwa ks. Jerzego Popiełuszki, wstęp i opracowanie Jakub Gołębiewski, Warszawa 2014. Wersja elektroniczna w Bibliotece Cyfrowej IPN
• Aparat represji wobec księdza Jerzego Popiełuszki 1982–1984, t. 1, wstęp Jan Żaryn, redakcja naukowa Jolanta Mysiakowska, wybór i opracowanie Jakub Gołębiewski, Jolanta Mysiakowska, Anna K. Piekarska, Warszawa 2009. Wersja elektroniczna w Bibliotece Cyfrowej IPN
• Księża dla władzy groźni. Duchowni współpracujący z opozycją (1976–1989), red. Rafał Łatka, Warszawa 2019
• Księża dla władzy groźni. Duchowni współpracujący z opozycją (1976–1989), red. Rafał Łatka, Warszawa 2019

Broszury z serii „Patroni naszych ulic” [do pobrania pdf]

• Beato padre Jerzy Popiełuszko (1947–1984) 
• Jan Żaryn, Błogosławiony ks. Jerzy Popiełuszko 

Publukacje obcojęzyczne

• Jakub Gołębiewski, Father Jerzy Popiełuszko. A Life Story, Warszawa 2025
• Jakub Gołębiewski, Don Jerzy Popiełuszko. Storia di una vita, Varsavia 2025
• Jan Żaryn, Beato padre Jerzy Popiełuszko (1947–1984), Varsavia 2019
• Rafał Łatka, Beata Mackiewicz, rev. p. Dominik Zamiatała, Il Primate Stefan Wyszyński. Biografia, traduzione dal polacco di Michał Aleksander Brywczyński, IPN, Soli Deo, Varsavia 2021
• Rafał Łatka, Beata Mackiewicz, Dominik Zamiatała, Primate Stefan Wyszyński. A Biography, Instytut Pamięci Narodowej – Solideo, Warszawa 2021

e-booki

• Aparat represji wobec księdza Jerzego Popiełuszki 1982–1984, t. 1, wstęp Jan Żaryn, redakcja naukowa Jolanta Mysiakowska, wybór i opracowanie Jakub Gołębiewski, Jolanta Mysiakowska, Anna K. Piekarska
• Aparat represji wobec księdza Jerzego Popiełuszki 1982–1984, t. 2, Śledztwo w sprawie uprowadzenia i zabójstwa ks. Jerzego Popiełuszki, wstęp i opracowanie Jakub Gołębiewski, Warszawa 2014
• Księża dla władzy groźni. Duchowni współpracujący z opozycją (1976–1989), red. Rafał Łatka, Warszawa 2019
• Księża dla władzy groźni. Duchowni współpracujący z opozycją (1976–1989). Tom II, red. Rafał Łatka, Warszawa 2020 

„Biuletyn IPN"

• „Biuletyn IPN" 2026, nr 6 – August Hlond – prymas trzech epok
• „Biuletyn IPN” nr 10/2024 – Czterdziesta rocznica śmierci ks. Jerzego
• „Biuletyn IPN” nr 6/2023 – Światło–Życie
• „Biuletyn IPN” nr 6/2020 – Kardynał Stefan Wyszyński
• „Biuletyn IPN”, nr 7–8/2018 – Starcie komunizmu z Kościołem katolickim. Ukazaliśmy sylwetki takich niezłomnych żołnierzy Kościoła jak prymasi Polski – kard. August Hlond i kard. Stefan Wyszyński; torturowany w więzieniu bp Antoni Baraniak, ks. Jerzy Popiełuszko. 
• Biuletynie IPN, nr 10/2017 – Zdawało się im, że go unicestwili… O procesie toruńskim z ks. Antonim Ponińskim rozmawia Katarzyna Maniewska
• Biuletyn IPN, nr 10/2004 – ks. Jerzy Popiełuszko

► Wystawy

• Św. Maksymilian Maria Kolbe
• bp Władysław Goral
• Stefan Wyszyński
• Antoni Baraniak
• Czesław Kaczmarek
• ks. Józef Waląg
• Franciszek Blachnicki
• ks. Jan Zieja

►  Archiwum Historii Mówionej: opowiedziane.ipn.gov.pl

• Adam Nowosad – bliski współpracownik ks. Jerzego Popiełuszki, a następnie świadek w jego procesie beatyfikacyjnym.
• Katarzyna Soborak – dokumentalistka, założycielka i kierownik Ośrodka Dokumentacji Życia i Kultu Błogosławionego Księdza Jerzego Popiełuszki w Warszawie.
• Anna Sulikowska – dziecko II wojny światowej, lekarz medycyny, współorganizatorka służb medycznych przy ks. Jerzym Popiełuszce oraz duszpasterstwa środowiska medycznego.

Kontakt dla mediów:  

dr Rafał Kościański
rzecznik prasowy IPN
tel. 735 205 793
rzecznik@ipn.gov.pl

AUDIO:

• ks. Jerzy Popiełuszko, dr Sebastian Pilarski, dyrektor BBH IPN
• ks. Jerzy Popiełuszko w zbiorach Archiwum IPN, Marzena Kruk, dyrektor Archiwum IPN
• Narodowy Dzień Pamięci Duchownych Niezłomnych – ks. Jerzy Popiełuszko, dr Mariusz Krzysztofiński, OBBH IPN w Rzeszowie
• Narodowy Dzień Pamięci Duchownych Niezłomnych – ks. Jerzy Popiełuszko, dr hab. Rafał Łatka, BBH IPN, prof. UKSW