Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu został powołany 19 stycznia 1999 r. na mocy ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r.
Delegatura Instytutu Pamięci Narodowej w Opolu powstała w czerwcu 2001 r., a jej pierwsza siedziba znajdowała się w Sądzie Rejonowym w Opolu, następnie w kilku pomieszczeniach na ul. Oleskiej 31. Pierwszym naczelnikiem delegatury został prof. Krzysztof Kawalec. W roku 2016 r. przenieśliśmy się do siedziby na ul. Piastowskiej 17 do budynku Instytutu Śląskiego. W październiku 2023 r. odbyło się uroczyste otwarcie nowej siedziby Delegatury IPN w Opolu przy ulicy Kośnego 62, gdzie przeniesione zostały wszystkie biura opolskiej delegatury.
W Delegaturze IPN w Opolu funkcjonuje Wydział Archiwalny, Referat Śledczy oraz Wieloosobowe stanowiska ds. Upamiętniania Walk i Męczeństwa, edukacji narodowej i badań historycznych.